De Hemelse Komedie

“Dante’s Inferno” zei me wel iets, was dat niet een album van Iced Earth? Ohja, en die nieuwe game. Maar het was me vooral bekend van vele metalalbums. De befaamde “Abandon All Hope Ye Who Enter Here” (Verlaat alle hoop, gij die hier binnen treedt) en Dante’s afdaling naar de diepste cirkels van de Hel is een thema vaak gehoord in de duistere metalscene.
Maargoed, ik heb altijd wel geweten dat die metalmannen dat niet zelf hebben verzonnen en dat er een hoop meer achter zat. Eigenlijk pas een maandje geleden ben ik er eens actief naar gaan zoeken, en kwam ik logischerwijs uit op The Divine Comedy (De Hemelse Komedie) van Dante Alighieri. Een van de hoogst aangeschreven stukken wereldliteratuur in het bestaan van de mensheid.

Lekker stevig stukje literatuur, dus. Oorspronkelijk in de 13e eeuw in het Italiaans geschreven, waar ik nu een Engelse vertaling van lees. Het ‘boek’ omvat eigenlijk 3 boeken, De Hel, Het Vagevuur en De Hemel. Elk van deze boeken is weer opgedeeld in meerdere hoofdstukken waarin Dante, als alter-ego voor de auteur, aan de hand van Virgil begeleid wordt van het leven door de duisternis naar de diepste cirkels van de hel, gereserveerd voor Judas, daarna door het vagevuur naar het genot van de Hemel.

Ik ben echter nog maar bij “Inferno”, het eerste deel, de cirkels van Hel. Dit deel is tevens het bekendste boek uit de serie, deels om de controversie – een Christelijke kijk op het hiernamaals gedetailleerd beschreven van lichte wanhoop en gebroken zielen tot eindeloze pijn en lijden. Demonen, dood, verderf. Anderzijds is het gewoon een solide kijk op wat het Christendom en de relatie van God, de mensheid en Satan nu betekend.

God en Satan, Hemel en Hel, we kennen ze enkel als tegenpolen van elkaar. Maar Dante schetst daar eenvoudig een andere invalshoek voor. De Hel is ook door God gemaakt. Satan is aangesteld door God, want het is enkel in de Hel waar zij branden die God niet liefhebben. Allereerst de mensen die voor Jezus leefde, God nooit gekend hebben. Die boeten daar (zelfs) voor, al is het in mindere mate. Daarna komen de Godstrouwe verraders, slechte mensen. Dan komen de mensen die tegen God zijn, en hoe dieper je komt, hoe harder de straffen zijn.
Het is God’s wil dat die wezens in de Hel zijn. Dat maakt God ineens ook minder liefdadig, niet?

De rode draad van het verhaal is dat Dante aan de hand van Virgil de Hel met eigen ogen ziet, maar wel onder bescherming van Goddelijke Interventie. Het boek komt uit de 13e eeuw en bracht toen al veel teweeg. Iemand beschreef hoe hij door God’s wil de Hel heeft gezien, en toonde daarmee aan dat hun God enerzijds hun beschermheer was, maar je anderzijds ook in de Hel kon gooien als je je misdroeg. Een knap staaltje marketing van de kerk, dus.

Maargoed, naast het feit dat dit eerste boek (in ieder geval) een inzicht biedt, niet alleen op het Christelijke hiernamaals, maar ook op het Christendom zelf is het ook nog ontzettend gaaf om te lezen. Dante is een waar meester van de dicht en verhalen. Zoals in de introductie van het boek ook gezegd wordt: “Dante is geen dichter. Als Dante wel een dichter zou zijn, zouden er geen andere zijn.”.
Amen